حكيم ابو على ( مجهول ) ( مترجم : محمد بن زكريا الرازي )

43

خواص الأشياء ( فارسى )

يك پنج درم ، جوزبوّا پنج عدد ، عنبر اشهب و سنبل الطّيب از هريك دو درم ، مشك تركى يك درم ، كوفته و بيخته ، عنبر در عسل بگدازند و داروها به آن بسرشند ، شربتى يك مثقال . جوارش اسقف : اخلاط فاسد را فرود آرد و طبع نرم گرداند ؛ صنعت آن : سقمونياى مشوى سه مثقال ، قاقلهء كبار و دارچينى و آمله و قرنفل و بسباسه و جوزبوّا از هريك چهار درم ، كوفته و بيخته ، با يك رطل آب ترنجبين صاف كرده به قوام آورند ، بسرشند ، شربتى سه مثقال تا چهار مثقال . جوارش كافورى : ضعف معده و بلغم‌هاى غليظ دفع كند ؛ صنعت آن : فلفل و جوزبوّا و زنجبيل و بسباسه و دارچينى و نارمشك و قرفه و قرنفل و فلفل مويه و فرنجمشك و كافور قيصورى و زعفران از هريك دو درم باشد ، [ سه ] « 1 » چندان عسل مصفّى بسرشند . جوارش ملكى : باه را قوّت دهد ، شهوت زياده كند ، در مجامعت قوّتى عظيم دارد ؛ صنعت آن : قرنفل و جوزبوّا و بسباسه و لسان العصافير و بيخ اذخر و زنجبيل و دارچينى و مصطكى و عود و زعفران از هريك سه درم ، قاقلهء كبار و لبان از هريك دو درم ، اشنه سه مثقال ، مشك نيم درم ، قند ده مثقال ، گلاب دو مثقال ، عسل در وزن قند ، عسل و گلاب به قوام آورند و داروها به آن بسرشند . جوارش جلالى : منى زيادت كند و مجامعت را قوّت دهد و معده را قوى كند و اشتهاى طعام بازديد كند ؛ صنعت آن : سنبل و قرفه و قرنفل و دارچينى و قاقلهء كبار و صغار از هريك سه درم ، انيسون و تخم كرفس از هريك مثقالى ، زيره و مصطكى و نعناع و عود از هريك پنج درم ، فلفل دو مثقال ، حسك دو درم ، مشك تركى نيم درم ، قند سفيد پنج مثقال ، عسل مصفّى دو وزن همه . جوارش بسباسه : بواسير و سردى معده را نافع بود ؛ صنعت آن : بسباسه و قرفه و قاقله و زنجبيل و دارفلفل اسارون دو درم ، قند سفيد بيست درم ، عسل سه وزن ادويه . جوارش بلادر : نسيان را نافع بود و ذهن صافى كند و لون نيكو كند ؛ صنعت آن : فلفل و دارفلفل ، هليلهء كابلى و بليله و آمله و جند بيدستر از هريك چهار درم ، عسل بلادر ، قسط ، شكر طبرز و حب الغار و سعد از هريك پانزده درم ، كوفته ، به روغن گاو بسرشند و بعد از شش ماه استعمال كنند .

--> ( 1 ) . به قياس افزوده شد .